19 kwietnia 1943 r. zamknięta w getcie warszawskim społeczność żydowska podjęła walkę przeciwko niemieckim okupantom. Choć nie mieli nadziei na zwycięstwo, nie chcieli ginąć biernie. W tym roku obchodzimy 81. rocznicę tych wydarzeń, a symbolem zbiorowej pamięci o tych wiosennych dniach jest żółty żonkil. W tym roku szkolnym po raz pierwszy społeczność Szkoły Podstawowej im. Powstańców Wielkopolskich w Wyrzysku włączyła się do akcji społeczno-edukacyjnej Żonkile.
Uczniowie klas 6a i 7b na języku polskim obejrzeli film animowany na podstawie opowiadania pt. „Było – nie ma – jest”. Opowiada on o trudnym temacie przeżywania różnych emocji i radzenia sobie z utratą kogoś bliskiego. Razem z bohaterką uczniowie odbyli podróż po miejscach i czasach, które przeminęły, ale o których powinniśmy i chcemy pamiętać. Po projekcji młodzież podzieliła się swoimi wrażeniami, wymieniła miejsca, w których Krysia dostrzegała wielkie czarne dziury po śmieci swojego ukochanego psa Spacera. Uczniowie świetnie określili, co one symbolizują oraz nazwali uczucia dziewczynki. Krysia długo czuła się przygnębiona i smutna, ale na szczęście w bohaterce, pod wpływem pewnego wydarzenia, zaszły zmiany. Niebagatelną rolę odegrała tu prababcia nastolatki, która przeżyła drugą wojnę światową. W kolejnej części lekcji szósto- i siódmoklasiści poszerzyli wiedzę na temat kultury żydowskiej i ćwiczyli umiejętność pracy w grupach. Korzystając ze słowniczka, uzupełnili karty pracy nawiązujące do obejrzanej animacji. W notatce pojawiły się takie słowa jak szabat, synagoga, jidysz, drejdel, chanuka czy hamantasze.
Uczniowie klasy 7c na języku polskim wirtualnie przenieśli się do Muzeum Historii Żydów Polskich, obejrzeli film promujący akcję, wykonali żonkile, które potem wzięli do swoich domów, poznając wcześniej ich symbolikę związaną z Markiem Edelmanem. Otóż ostatni przywódca Żydowskiej Organizacji Bojowej w każdą rocznicę powstania otrzymywał od anonimowej osoby żonkile i sam składał żółty bukiet kwiatów pod pomnikiem bohaterskich powstańców. Uczniowie klasy 7 c zostali zapoznani z fragmentami reportażu Hanny Krall „Zdążyć przed Panem Bogiem”, będącego jedynym wywiadem Marka Edelmana, jakiego udzielił na temat powstania w getcie warszawskim i to dopiero w latach siedemdziesiątych XX wieku. Siódmoklasiści byli bardzo zainteresowani zagadnieniem i przejęci uzyskanymi informacjami. Na długo pozostaną w ich pamięci słowa Marka Edelmana: „Pan Bóg chce już zgasić świeczkę, a ja muszę szybko osłonić płomień, wykorzystując Jego chwilową nieuwagę. Niech się pali choć troszkę dłużej, niż On by sobie życzył.”, który po wojnie został lekarzem i jako kardiochirurg uratował wiele istnień. Uczniowie zostali zapoznaniu z terminami związanymi z powstaniem w getcie warszawskim, z wydarzeniami historycznymi, a przede wszystkim poznali sposoby utrwalania pamięci o bohaterskich postawach oraz ich konieczność.
Do akcji Żonkile dołączyła także klasa 8b, która wraz ze swoją polonistką wykonała pamiątkowe papierowe żółte kwiaty – symbol upamiętniający powstańców z warszawskiego getta. Przy tej okazji uczniowie obejrzeli także film rysunkowy inspirowany działalnością słynnego przywódcy powstania – Marka Edelmana – opublikowany na stronie internetowej www.polin.pl. Ósmoklasiści podjęli także tematykę innych dzieł, które dotyczą wojny, zwłaszcza tej, która pochłonęła tak wiele ludzkich istnień. Przy okazji akcji Żonkile uzmysłowili sobie, jakim okropieństwem jest wojna oraz jaka jest rola pamięci o tak doniosłych wydarzeniach z dziejów ludzkości. Na lekcji utrwali takie pojęcia jak getto czy holokaust, a także wspomnieli, którzy bohaterowie literaccy czy historyczni mogą stanowić dla nas – współczesnych – autorytet.
Podczas przeprowadzonych tego dnia lekcji młodzi ludzie rozwinęli świadomość na temat emocji przeżywanych w trudnych chwilach, pogłębili wiedzę na temat kultury żydowskiej oraz poznali podstawowe informacje na temat II wojny światowej i powstania w getcie warszawskim.
Tekst i zdjęcia: Magdalena Wachowska, Danuta Buryta-Arndt, Daria Maciejewska
